Sa pagbubukas ng unang araw ng impeachment trial ni Vice President Sara Duterte, agad na tumutol si Senator-Judge Alan Peter Cayetano sa paghahalal ng bagong presiding officer.
Giit niya, bagaman walang tahasang probisyon sa 1987 Konstitusyon, litaw umano sa layunin ng mga nagsulat nito na Senate president ang dapat mamamahala sa impeachment trial kapag hindi pangulo ng Pilipinas ang nililitis.
Winika naman ni Senator-Judge Sherwin Gatchalian na pinahihintulutan ng Saligang Batas ang paghahalal ng ibang presiding officer bilang bahagi ng mga panloob na tuntunin ng Senado para sa paglilitis.
Makikita umano ito sa Resolution No. 48 ng Senado, na ayon kay Senator-Judge Kiko Pangilinan ay sinusunod ang “presumption of regularity.”
Sa kabila nito, iginiit ni Senator-Judge Pia Cayetano ang iba’t ibang desisyon ng Korte Suprema, gaya ng Lambino v. COMELEC (2006), kung saan binibigyang-pagpapahalaga ang layunin ng mga nagsulat ng Konstitusyon sa pag-unawa rito.
Sa kabila ng oposisyon ng magkapatid na Cayetano, nagpatawag ng boto si Senator-Judge Sherwin Gatchalian para sa nominasyon kay Senator-Judge Chiz Escudero upang maging presiding officer. 12 ang pabor, habang 8 ang kontra; aprubado ang mosyon.
Ayon sa Section 3, paragraph 6, Article 11 ng 1987 Constitution: “The Senate shall have the sole power to try and decide all cases of impeachment. When sitting for that purpose, the Senators shall be on oath or affirmation. When the President of the Philippines is on trial, the Chief Justice of the Supreme Court shall preside, but shall not vote. No person shall be convicted without the concurrence of two-thirds of all the Members of the Senate.”
Batay naman sa Section 3, paragraph 8, Article 11 ng 1987 Constitution, “The Congress shall promulgate its rules on impeachment to effectively carry out the purpose of this section.”
Dito pumapasok ang Senate Resolution No. 48 na pinapayagan ang paghahalal ng bagong presiding officer kapag hindi pangulo ang nililitis.
